Не обидувајте се веднаш да го решите целиот проблем – прво претворете го во еден мал, конкретен чекор што можете да го направите денес.
Кога пред нас ќе се појави голем животен проблем, првата реакција често е да сакаме веднаш да го најдеме конечното решение.
Мислите почнуваат забрзано да се редат, го замислуваме најлошото можно сценарио, а ситуацијата што нè загрижува одеднаш изгледа многу поголема отколку што можеме да поднесеме.
Но, токму тогаш не треба да се обидуваме да го решиме целиот проблем одеднаш.
Психолошкиот пристап е поинаков: најпрво јасно да дефинираме со што точно се соочуваме, да одделиме на што можеме да влијаеме од она што не зависи од нас и да го пронајдеме првиот мал чекор што можеме да го направиме.
Големиот проблем прво треба да го „намалите“
Кога сме под силен стрес, често го гледаме проблемот како една огромна, нејасна целина.
На пример, наместо да си велите:
„Не знам како ќе ја решам финансиската ситуација“, обидете се да ја формулирате ситуацијата поконкретно:
„До петок треба да платам сметка, а во моментов ми недостига одредена сума.“
Разликата е огромна.
Првата мисла го опфаќа целиот животен проблем и лесно создава чувство на беспомошност. Втората ја претвора грижата во конкретна ситуација за која може да се бара решение.
Стручните совети често прават разлика меѓу реален проблем што бара практична реакција и грижа поврзана со неизвесна иднина – односно со прашања како:
„Што ако се случи нешто лошо?“
Реалниот проблем може да се разложи на чекори. Постојаното размислување за нешто што сè уште не се случило, пак, може само дополнително да ја зголеми вознемиреноста.
Поставете си само едно прашање
Кога ви се чини дека излезот не постои, немојте веднаш да се прашувате:
„Како ќе го решам целиот овој проблем?“
Наместо тоа, поставете си едно многу поконкретно прашање:
„Кој е најмалиот чекор што можам да го направам денес за ситуацијата да биде барем малку полесна?“
Одговорот можеби ќе биде едноставен.
Можете да упатите еден телефонски повик, да закажете состанок, да побарате совет, да испратите порака, да соберете важни информации или едноставно да ги запишете сите можни решенија.
Целта на првиот чекор не е веднаш да го исчезне целиот проблем.
Неговата цел е да ве помести од беспомошност кон дејствување.
Дури и малата промена може да создаде чувство дека повторно имате одредена контрола врз ситуацијата.
Земете лист хартија и направете две колони
Овој едноставен метод може да ви помогне да го средите хаосот во мислите.
Поделете го листот на два дела.
На едната страна напишете:
„На ова можам да влијаам.“
На другата:
„Ова не е под моја контрола.“
Во првата колона можат да се најдат вашите постапки, одлуки, начинот на комуникација, луѓето од кои можете да побарате помош и информациите што можете да ги соберете.
Во втората може да се најдат реакциите на другите луѓе, она што веќе се случило и исходите што никој не може однапред да ги гарантира.
Ова не значи дека се откажувате од она што ви е важно.
Напротив.
Поврзани објави
Ја насочувате енергијата таму каде што навистина можете да направите разлика.
Не барајте совршено решение
Кога сме исплашени, често веруваме дека мора да го најдеме најдоброто можно решение.
Токму тоа размислување може да нè блокира.
Ако не знаете што да направите, одвојте пет до десет минути и запишете ги сите можни опции што ви паѓаат на ум – дури и оние што на прв поглед не изгледаат идеално.
Потоа за секоја можност размислете:
- Кои се нејзините предности?
- Кои се можните последици?
- Што ми е потребно за да ја реализирам?
- Што е најлошото што реално може да се случи?
- Кој е првиот чекор?
На крајот, не мора да го изберете совршеното решение.
Изберете решение што е доволно добро за да го испробате.
Ако не даде резултат, тоа не мора да значи дека сте доживеале неуспех. Напротив, сте добиле нова информација што може да ви помогне при следниот чекор.
Кога е подобро да направите пауза?
Не секоја голема одлука треба да се донесе во моментот кога сте најисплашени или највознемирени.
Ако чувствувате дека сте преплавени од емоции, прво обидете се да го смирите телото.
Забавете го дишењето, прошетајте, напијте се вода, одморете или разговарајте со човек на кого му верувате.
Пауза не значи бегање од проблемот.
Понекогаш токму краткото оддалечување од ситуацијата ви овозможува да ја погледнете појасно.
Наместо да размислувате што ќе се случува во следните шест месеци или една година, фокусирајте се на прашањето:
„Што можам да направам денес?“
Не мора да го носите целиот товар сами
Една од најголемите грешки е убедувањето дека мораме сами да го решиме секој проблем.
Не мора.
Побарајте помош од личност на која ѝ верувате или од професионалец, зависно од природата на проблемот.
Тоа може да биде член на семејството, пријател, лекар, правник, финансиски советник или психолог.
Кога сме под силен стрес, нашиот поглед кон ситуацијата може да стане тесен. Друг човек понекогаш може да забележи решение што нам во тој момент воопшто не ни паѓа на ум.
А што ако грижата не престанува?
Ако постојаното размислување за проблемите трае долго, го нарушува сонот, концентрацијата или секојдневното функционирање, не треба да се игнорира.
Разговорот со психолог или друг соодветен стручњак може да помогне да се разбере што ја одржува вознемиреноста и како да се развијат покорисни стратегии за справување.
Запомнете го ова правило
Кога животот ќе ви изгледа како еден огромен проблем, не обидувајте се веднаш да го решите целиот живот.
Застанете.
Именувајте го проблемот.
Одделете го она што можете да го контролирате од она што не можете.
И потоа направете еден единствен, конкретен чекор.
Можеби нема веднаш да го реши проблемот.
Но, можеби токму тој мал чекор ќе биде моментот во кој ќе сфатите дека ситуацијата не е толку безизлезна како што ви изгледала на почетокот.
Фото: Anthon Tran/Unsplash