млекото од зоб во последните години стана една од најпопуларните растителни замени за кравјо млеко, особено меѓу веганите, лицата кои се нетолерантни на лактоза и оние што бараат „здрава“ алтернатива. Сè почесто се користи и во кафулињата и во домаќинствата, но стручњаците предупредуваат дека не сè што на прв поглед изгледа здраво навистина е такво.
Идејата за млекото од зоб потекнува уште од почетокот на 1990‑тите, кога еден шведски научник го развил овој напиток како можност за луѓето кои не пијат кравјо млеко. Во последната деценија, продажбата на зобено млеко порасна повеќе од кога било – во некои земји речиси секоја десета чаша што се продава е зобено млеко.
Зошто нутриционистите предупредуваат
Иако зобеното млеко често се рекламира како здрава напивка, нутриционистите истакнуваат дека нивото на шеќер и масла во некои комерцијални производи може да биде повисоко отколку што е здраво, и дека тоа не ги заменува нутритивните вредности на вистинското кравјо млеко.
Кравјото млеко природно содржи висококвалитетни протеини, јод, калциум и витамин Б12 – хранливи материи што растителните млека честопати ги немаат или мора да ги добијат со вештачко збогатување.
Масла и шеќер во составот
Комерцијалните верзии на зобеното млеко – особено оние што се користат во кафулиња или како „бариста“ варијанти – често содржат само околу 10 % вистински зоб, додека остатокот е вода помешана со растителни масла и емулгатори што ја подобруваат пенливоста и текстурата, но не придонесуваат многу за хранливата вредност.
Поврзани објави
Додаденото растително масло, најчесто масло од репка, и шеќерот се присутни во многу комерцијални производи. Нутриционистите предупредуваат дека маслото го зголемува вкупниот внес на масти, што долгорочно може да придонесе кон зголемување на „лошиот“ холестерол ако ваквите производи се пијат често.
Високото ниво на шеќер може да предизвика брзи скокови на гликозата во крвта, што води до пад на енергијата и чувство на глад – па луѓето често јадат повеќе отколку што планирале. Долгорочно, тоа може да биде поврзано со ризик од дијабетес тип 2 и кардиоваскуларни проблеми.
Дали зобеното млеко е целосно лошо?
Не мора да биде така – дома приготвеното зобено млеко без додаден шеќер и масла може да биде дел од здрава исхрана, бидејќи е без холестерол и заситени масти. Стручњаците советуваат да се читаат декларациите и да се избираат природни производи.
Што препорачуваат нутриционистите како алтернатива?
Многу нутриционисти сметаат дека млекото од соја е една од најдобрите растителни алтернативи бидејќи има повеќе протеини и мало количество заситени масти, и често е збогатено со витамини и минерали како Б12, Д и калциум. Иако зобеното млеко честопати се доживува како здрава замена за кравјото млеко, комерцијалните верзии може да содржат многу масла и шеќери, поради што нутриционистите советуваат внимателно да се читаат декларациите или да се разгледаат други алтернативи.
Фото: Freepik