Ново истражување покажува дека голем број жени не се сигурни кога треба да почнат со мамографските прегледи, иако експертите постојано нагласуваат дека навремениот скрининг е еден од најважните чекори за рано откривање на ракот на дојка.
Според резултатите од студијата, дури 44 проценти од жените веруваат дека мамографијата треба да почне дури по 50-та година од животот. Сепак, тоа не е во согласност со препораките на поголемиот дел медицински организации, кои советуваат првите редовни прегледи да почнат околу 40-та година.
Дополнителна забуна создава и фактот што препораките со текот на времето се менуваат и не се целосно идентични во сите земји и институции. Но сè повеќе лекари потенцираат дека токму четириесеттата година претставува важна пресвртница кога станува збор за превентивните прегледи.
Тој јаз во разбирањето може да доведе до подоцнежно откривање, а раното откривање е едно од нашите најсилни оружја“, вели д-р Алиса Кубисон.
Кога треба да се направи првиот преглед?
Поголемиот дел од стручните здруженија препорачуваат мамографијата да почне околу 40-та година од животот.
Повеќето насоки препорачуваат почнување со мамографија на 40 години“, изјави д-р Џануари Лопез.
Сепак, не постои целосно унифициран став. Некои организации препорачуваат почеток нешто подоцна, а се разликуваат и мислењата за тоа колку често треба да се прави прегледот – еднаш годишно или на секои две години.
Индивидуалниот ризик игра голема улога
Пристапот зависи и од личниот ризик. Жените што имаат семејна историја на рак на дојка или генетски предиспозиции може да добијат препорака да почнат со прегледи и порано.
Поради тоа, лекарите советуваат уште во дваесеттите години да се разговара со докторот за процена на ризикот и изработка на индивидуален план за следење.
Зошто многу жени ги одложуваат прегледите?
Освен нејасните препораки, постојат и други причини поради кои жените избегнуваат или одложуваат мамографија:
- финансиски причини и страв од трошоците,
- непријатност или страв од самиот преглед,
- уверување дека прегледот не е потребен ако нема симптоми,
- мислење дека се „премногу млади“ за ваков скрининг.
Но лекарите предупредуваат дека реалноста е поинаква.
Околу 75 проценти од жените кај кои дијагностицирам рак на дојка не спаѓаат во ризична група, што значи дека болеста често не се најавува со симптоми или семејна историја“, вели д-р Лопез.
Раното откривање спасува животи
Статистиките покажуваат дека ракот на дојка сè почесто се појавува и кај помлади жени, што дополнително ја нагласува важноста на навремените прегледи.
Болеста во рана фаза значително полесно се лекува, а токму редовната мамографија може да овозможи откривање пред да се појават симптоми.
Чекањето до 50-та година значи пропуштање период во кој раното откривање може значително да влијае врз исходот од лекувањето“, предупредува д-р Лопез.
Дали мамографијата е безбедна?
Кај дел од жените постои страв и од зрачењето, но експертите објаснуваат дека дозата на зрачење е многу мала и дека придобивките од прегледот се далеку поголеми од потенцијалниот ризик.
Што ако не сте сигурни кога да почнете?
Бидејќи не постои едно правило што важи за сите, најдобро е одлуката да се донесе во консултација со лекар.
Тој може да ги земе предвид вашата возраст, здравствена состојба, семејна историја и останатите ризик-фактори и да препорача план што најмногу ви одговара.
Дури и ако сте помлади, не чекајте за да почнете да размислувате за сопствениот ризик“, порачува д-р Кубисон.
Фото: Freepik