Аневризмата на мозокот е сериозна состојба што понекогаш може да помине целосно незабележано сè додека дојде до ненадејна, потенцијално смртоносна руптура.
Аневризма настанува кога дел од ѕидот на артеријата се издолжува и создава издадено проширување. Иако може да се појави во кој било крвен сад, најчеста е во мозочните артерии и во аортата – големата артерија што излегува од срцето. Се проценува дека тројца од сто луѓе имаат аневризма.
Аневризмата се формира кога постои слаба точка на артерискиот ѕид, што може да биде резултат на различни фактори. Артериските ѕидови се составени од три слоеви, а оштетувањето на кој било од нив доведува до истенчување, растегнување и формирање на издадено проширување.
Многу луѓе може да имаат аневризма на мозокот, а никогаш да не знаат. Но аневризмата на мозокот (или аортата) што ќе пукне може да биде фатална.
Едно американско истражување наведува дека тројца од сто луѓе имаат мозочна аневризма, со големина од помалку од 5 мм до повеќе од 25 мм во дијаметар, но најчесто се откриваат случајно – при снимање поради друг проблем, на пример траума на глава.
Поголемите аневризми ги даваат овие симптоми
Помалите аневризми можеби нема да предизвикаат никакви симптоми, додека поголемите можат да вршат притисок врз мозокот и нервите, што предизвикува главоболки, мачнина или нарушен вид.
Чести главоболки, особено ако се поврзани со чувствителност или непријатност во одреден дел од главата, можат да бидат знак за мало „протекување“ крв од аневризмата – што го зголемува ризикот од нејзино пукање во наредните денови или недели.
За жал, многумина ги припишуваат овие симптоми на обичен замор или стрес, не сфаќајќи ја сериозноста на состојбата.
Наглата главоболка е најопасна
Класичен симптом што често се опишува е „громогласна главоболка“ – ненадејна, исклучително силна болка, проследена со проблеми со видот, губење на движења, мачнина или губење на свест. Овие симптоми може да укажуваат на пукање на аневризма.
Доколку аневризмата на мозокот пукне, може да предизвика субарахноидно крварење – сериозна форма на мозочен удар.
Според истражувањата, само една од сто аневризми навистина пукнува. Но ако дојде до руптура, повеќе од 25% од пациентите умираат во првите 24 часа, а над 50% – во наредните три месеци.
Поврзани објави
Хируршка интервенција може да го спречи пукањето
Дали ќе се препорача операција зависи од големината и локацијата на аневризмата, како и од возраста и здравствената состојба на пациентот.
Малите аневризми со низок ризик од руптура најчесто само се следат.
Но кога мозочната аневризма ќе достигне 7 мм или повеќе, хируршка интервенција обично е неопходна.
При операцијата, хирургот привремено отстранува мал дел од черепот, потоа го отвора мозочниот омот и поставува мала метална клипса која го затвора испакнатиот дел од аневризмата.
Фактори на ризик
Иако аневризмата може да се појави и без очигледна причина, постојат фактори што го зголемуваат ризикот:
-
висок крвен притисок
-
пушење
-
злоупотреба на кокаин
-
стрес
-
висок внес на алкохол
-
висок холестерол
-
дебелина
Овие состојби го ослабуваат артерискиот ѕид и го зголемуваат ризикот од формирање аневризма.
Како да го намалите ризикот?
Здравите навики се најдобра заштита:
-
прекин на пушење
-
умерено консумирање алкохол
-
здрав режим на исхрана
-
редовна физичка активност
-
контрола на телесната маса
Ако имате симптоми што може да укажуваат на аневризма, обратете се кај лекар, пренесува Science Alert.