Ендокринолог објаснува кои навики најмногу ѝ штетат на тироидната жлезда и како во домашни услови можете да проверите дали постои можен проблем со овој важен орган
Тироидната жлезда е главниот регулатор на метаболизмот, одговорна е за нивото на енергија, телесната температура и функционирањето на нервниот систем. Кога се зборува за нејзиното здравје, најчесто се споменуваат недостатокот на јод или прекумерниот внес на шеќер. Но постои една многу поподмолна навика која полека, но сигурно, ја нарушува работата на тироидната жлезда кај милиони жени: хроничното потиснување на емоциите и игнорирањето на сигналите на исцрпеност.
Опасноста лежи во директната врска меѓу нервниот и ендокриниот систем. Тироидната жлезда е исклучително чувствителна на нивото на кортизол – хормонот на стресот. Постојаното потиснување на незадоволството, перфекционизмот и брзото темпо на живот ги држат надбубрежните жлезди во состојба на постојана подготвеност.
Како потиснувањето на емоциите ја оштетува тироидната жлезда
Кога сте под постојан емоционален стрес, телото активира заштитен механизам кој може да има сериозни последици:
Блокирање на конверзијата на хормоните
Кога кортизолот е покачен, организмот намерно го намалува создавањето на активниот тироиден хормон Т3 (тријодтиронин) и го претвора во неактивен обратен Т3. Поради тоа се чувствувате безволно, поспано и полесно качувате килограми, дури и кога резултатите од анализите изгледаат „нормално“.
Автоимуна реакција
Хроничниот стрес може да предизвика микровоспаленија во цревата (т.н. синдром на пропустливи црева), што го поттикнува имунолошкиот систем да ги напаѓа сопствените ткива. Ова е еден од најчестите фактори поврзани со автоимун тироидитис – водечка причина за хипотироидизам кај жените.
Недостаток на микроелементи
Под влијание на стресот, телото троши големи количини селен и цинк – клучни минерали за заштита на тироидната жлезда. Без нив, жлездата е многу поранлива на штетните влијанија од околината.
Предупредувачки знаци што не треба да ги игнорирате
Тироидната жлезда ретко предизвикува болка. Наместо тоа, таа „испраќа сигнали“ преку промени во општата состојба на организмот:
Утрински замор
Спиете осум часа, а сепак се будите со чувство како цела ноќ да сте работеле тешка физичка работа.
Студени раце и стапала
Екстремитетите постојано ви се ладни, дури и кога просторијата е доволно затоплена.
„Мозочна магла“
Потешко се концентрирате, заборавате едноставни зборови и чувствувате дека размислувате побавно од вообичаено.
Промени на косата и кожата
Косата станува сува и кршлива, кожата на лактите груба, а веѓите почнуваат да се проретчуваат на надворешните краеви.
Едноставна проверка во домашни услови
Функционалната состојба на тироидната жлезда може приближно да се процени со едноставен домашен тест, познат како Барнсов тест:
- Навечер ставете живин или електронски топломер покрај креветот.
- Наутро, веднаш по будењето и пред да станете, ставете го топломерот под пазувата.
- Држете го околу 10 минути.
- Нормална вредност: телесната температура во мирување треба да биде меѓу 36,6 и 36,8°C.
- Предупредувачки знак: ако температурата постојано е под 36,4°C, тоа може да укажува на забавен метаболизам, што понекогаш се поврзува со недоволна функција на тироидната жлезда.
Златно правило за грижа за себе
Тироидната жлезда често е одраз на тоа колку си дозволувате да живеете без постојано да се исцрпувате себеси. Тешко е да се подобри нејзината состојба само со лекови ако продолжите да ги игнорирате сопствените граници.
Запомнете: тироидната жлезда има потреба од грижа за себе, добра рамнотежа меѓу одморот и активноста и правилна исхрана. Започнете го денот со чаша млака вода на празен стомак, намалете ги намирниците што можат да поттикнуваат воспалителни процеси и научете да кажете „не“ на работите што непотребно го исцрпуваат вашиот нервен систем.
Важно: Дел од тврдењата во текстот се поедноставени и не претставуваат официјални медицински препораки. Ако имате симптоми што упатуваат на проблем со тироидната жлезда, најсигурен начин за проверка се лабораториски анализи (TSH, FT4, FT3) и консултација со ендокринолог.
Фото: Adrien King/Unsplash